6. mei, 2016

Genezing

Sint-vitus dans

In de middeleeuwen, lang voordat de moderne geneeskunde ontstond, namen zieke mensen vaak hun toevlucht tot een geneesheilige. Vandaag bestaat dat ook nog, zij het in mindere mate. Toch gaan nog altijd pelgrims op bedevaart om genezing of verlichting te vinden.

Er waren en zijn allerlei geneesheiligen actief, doorgaans gespecialiseerd per ziekte of orgaangebied. Ik ben nu bezig met een stuk over de midzomernachten. Zo kan ik niet om Sint-Vitus omheen die zijn naam aan de dans heeft gegeven. Hij is een van de veertien hulpheiligen die niet alleen apart maar ook samen in gebed werden benaderd, om tussen te komen in een vurig gewenste genezing, ook bekend als de veertien heilige helpers.

Sint-Vitus is er voornamelijk voor zenuwaandoeningen van allerlei aard, van epilepsie tot schizofrenie. De afgeleide term “Sint-Vitusdans” die ik doorgaans met kleine letters schrijf,

kan verschillende ladingen dekken, en daar wil ik graag in mijn stuk dieper op in gaan.

Wat deze geneesheilige zo boeiend maakt, is net dat snijpunt tussen de dans en de waanzin, muziek en midzomernacht. Dat ben ik nu aan het uitzoeken, hoe ik dat uitgelegd kan krijgen wat me daar zo in prikkelt.

Het is dansen op het slappe koord, om nog maar eens een toespeling op de dans te maken. In de verschillende betekenissen van het woord.  De dans niet alleen als lichamelijke uitleving, maar ook als trance en extase. Daar ligt ergens een grens en als je die overschrijdt dan wordt het waanzin. De dans kan waanzin worden en tot uitputting leiden.

De waanzin, of ook een andere neurologische stoornis, bij iemand die helemaal niet waanzinnig is, kan zich van haar kant uiten in vreemde bewegingen die als een dans opgevat kunnen worden. Wij maken daar nu graag allerlei soorten onderscheid in, maar in de middeleeuwen waren de grenzen anders getrokken. Dat moeten we ons goed voor ogen houden als we proberen te begrijpen hoe die maatschappij in elkaar zat.

Dat is wat Sint-Vitus ons wellicht kan leren. Ik ben daar nu volop mee bezig en ik hoop spoedig nog een tip van de sluier op te lichten.