3. mei, 2016

Geschiedenis van de Mystiek

Achtergrond

De nacht is een metafoor, of een decor met zeer vruchtbare toepassingen in de mystiek.

We hebben daar een stuk aan gewijd dat te vinden is onder ‘Proza en meer,’ in het menu van de website, als ‘Donkere nacht.’ Zie ook de maandelijkse nieuwsbrief van de maand april 2016.

Met mystiek bedoelen we op de eerste plaats de literatuur omtrent de paardans tussen de gelovige en de bovenzintuiglijke realiteit.

Ik ben er me zeer van bewust dat ik daarmee een literaire bril opzet, maar dat is doelgericht en het is een legitieme keuze die je kunt maken. Het gaat om literaire bronnen, die honderden zo niet duizenden jaren teruggaan in de tijd. Dat maakt het zo interessant.

Ik hen net alweer een boek zitten lezen, met als titel Geschiedenis van de Mystiek van Hilda Graef uit 1965. Ik vind dat zeer boeiende lectuur. Wat opvalt is dat mystici vaak op gespannen voet met de overheden van de dag staan. Velen zijn in de loop der eeuwen vervolgd, veroordeeld of getreiterd vanwege wereldlijke of religieuze gezaghebbende instellingen.

Het is altijd een roekeloze onderneming geweest over mystiek te schrijven, omdat je dat niet kunt doen zonder het over God te hebben, en dat is een problematisch onderwerp. Klap om slinger dienen gelovigen zich ook heden ten dage te verantwoorden voor het feit dat ze een bovenzinnelijke realiteit aanvaarden, wat heden ten dage als bijzonder ouderwets en tevens naïef wordt ingeschat.

Het is niet omdat iemand een bepaald geloof aanhangt dat hij niet terzelfdertijd in staat zou zijn; even goed als iemand anders, pakweg een atheïst, adequaat met de realiteit om te gaan en een autonoom en ethisch verantwoord leven te leiden.

Het is perfect mogelijk om een wetenschappelijk gefundeerd model te hanteren en terzelfdertijd toch ook een redelijke plaats in te ruimen voor magie en mystiek. In mijn beroep moet ik elke dag niet alleen met de onderzoeksresultaten, maar ook met de emoties van de hulpvrager omgaan.

Die emoties hebben met zijn persoon en zijn identiteit te maken, en vaak zit daar in mijn werkelijkheid, waar de meeste patiënten moslim zijn, een godsdienstige dimensie aan vast;

Anderzijds kan ik ook niet ontkennen dat ik sinds mijn prilste kindsheid ben ondergedompeld in een christelijke en meer bepaald rooms-katholieke levensbeschouwing.