12. apr, 2016

De macht van het beeld

Het lijkt maar zo.

Hoe dan ook zullen er nog altijd vluchtelingen binnen sijpelen.

De grenzen sluiten zal niet helpen, maar alleen leiden tot meer drama’s aan de toegangspoorten. Hoe hardvochtig kun je zijn, wanneer de beelden binnenvallen. Een foto van een verdronken jongetje spreekt veel meer dan allerlei slogans en kreten. Want dat willen we ook weer niet. Dode kinderen zullen altijd afschuw wekken.

Dat is maar goed ook, want we zien ook veel hardvochtigheid. De publieke opinie is grillig en sentimenteel en voedt zich met beelden, soundbites en videoclips. Redelijke argumenten, die tijd vragen om uiteen te zetten en die aan kritiek en tegenkritiek onderhevig zijn, komen nauwelijks aan bod en zijn niet van aard de openbare overtuiging diepgaand te beïnvloeden.

De politiek wordt aangedreven door drama en niet door logisch redeneren. Ik denk dat dit iets van alle tijden is, maar nu zichtbaarder dan ooit omdat we zo een machtige beeldindustrie hebben. Alles hangt af van het beeld dat we opgedist krijgen, en daar is heel wat selectiebias en manipulatie aan voorafgegaan. Dat is met de vluchtelingencrisis niet anders.

We krijgen die vluchtelingen te zien, die ons hinderen. Bijvoorbeeld omdat ze talrijk naar ons toe komen, waarbij er onderweg een aantal sterven Krijg je weer een verdronken kind, dan wordt iedereen week en is het van “och arme.” Vervolgens krijg je gedonder in Keulen en we schuiven massaal de andere kant op. Wanneer achteraf blijkt dat het geen vluchtelingen waren, zijn we dat alweer lang vergeten.

De vluchtelingencrisis is maar een aspect van de oorlog die daar in het Nabije en Midden Oosten wordt gevoerd, waarvan we ook selectief beelden te zien krijgen. Zoals Jan Balliauw in Palmyra met een militaire helm, een beeld om nooit meer te vergeten. Jan was daar op uitnodiging van de Russen, als gast van het Russisch leger. In Syrië. De heldenmoed van de Russische ontmijners werd danig in de verf gezet. Ten huize Poetin heerst vast tevredenheid.

Palmyra is zowat wat in Syrië interesseert. Waardevolle ruïnes die door IS beschadigd zijn. Dat zijn beelden die het doen.

Het is een pervers systeem want wat we niet zien, bestaat niet.