28. okt, 2016

Vermenigvuldiging

Gaat heen en vermeerdert u!

Het begon in de eerste helft van de negentiende eeuw met een piet, maar tegen het einde waren er al twee. De wonderbaarlijke vermenigvuldiging greep luidens wiki omtrent 1945 plaats. Canadese militairen organiseerden in Nederland een sinterklaasviering met een massa Zwarte Pieten. Sindsdien wordt Sinterklaas vergezeld door vele Pieten, tegenwoordig vaak met voor ieder een eigen taak, onder leiding van een Hoofd-Piet.

Het is Sinterklaas in interactie met de zwarte pieten die ons aanstoot geeft. Die hele taakverdeling. Elk apart zou met veel goede wil nog te pruimen zijn, maar die optocht van een bisschop met zwarte smurfen vind ik echt weerzinwekkend. Een spektakel uit de zeventiende eeuw, de tijd van de contrareformatie waarin de katholieke kerk na lange moeilijkheden nog eens pittig uit de hoek kwam.

Wat de kerk toen allemaal niet deed om indruk te maken op het volk met onder meer die prachtige mijters en kazuifels. Het feest sloeg aan ook in de niet-katholieke landen. Tot spijt van de overheid in protestantse landen die pogingen ondernamen pakjesavond naar kerstmis te verplaatsen, of een ‘Christchindl’ de plaats van de sint te laten innemen.

Zo zitten we nu opgescheept met dat plaatje van Sinterklaas, een harige bisschop met een schimmel tussen de benen, en een donkere hofhouding, zeg maar een rijke kerkprelaat met een gehoorzaam personeel dat snoep rondstrooit. Hij leest in een boek na of jij deugt of niet, als kind. Dat is nu het hele punt. Piet opent het boek, maar het is Sinterklaas die leest, en die oordeelt. Het is sinterklaas die het woord van genade uitspreekt: “er zijn dit jaar geen stoute kinderen.”

Sinterklaas rammelt met de sleutels van de hel- en de hemelpoorten. Het vat goed de rol samen die de kerk voor zichzelf weggelegd zag als gidsbeweging voor de samenleving, die zich diende te richten op het zielenheil, onder de geestelijke leiding van de prelatuur, oude ongetrouwde mannen die beslisten over goed en kwaad.

Ik vind het zeer merkwaardig dat dit nog altijd kan, en dat er niemand opstaat om dit aan te klagen, dit stukje agitpropstraattheater ten gunste van een samenlevingsindeling, die al lang niet meer bestaat en die geenszins beter was dan die van vandaag.